2004–2020 Döneminde Diş Ticaret Fiyatlarina Döviz Kuru Etkisi: Türkiye Örneği

Author:

Number of pages: 372-382
Year-Number: 2022-41

Abstract

Dış ticaret teorileri ülkelerarası değiş tokuşun dinamiklerini ve uluslararası ticarette fiyatların nasıl oluştuğunu açıklar. Günümüzde globalleşmeye bağlı olarak dünya ülkeleri arasındaki yakın ilişkiler hızla ilerleyen teknoloji, iletişim ve dijital dünyadaki gelişmeler ile önemli ölçüde artmıştır. Bu nedenle bir ülkenin dış ticareti, döviz kuru volatilitesi haricinde, birtakım makroekonomik ve finansal faktörlerden de etkilenebilmektedir. Döviz kurlarında artan volatilite, çoğu ülkenin ticaretini doğrudan veya dolaylı şekilde etkilemektedir. Özellikle finansal kriz dönemlerinde, döviz kurlarında meydana gelen aşırı dalgalanmalar, bu etkiyi daha da arttırmaktadır.

Ülkelerin para birimleri, siyasi yapıları ve ekonomik sistemlerindeki farklılıklar uluslararası ekonomik ilişkilerin yapısını etkilemektedir. Ülkeler günümüzde kendi koşullarına göre farklı kur rejimleri uygulamakta ve bu rejimleri zaman içinde sık sık değiştirebilmektedirler. Bu değişiklikler planlı ve belirli bir süreç içinde olabildiği gibi, ekonomi ve mali piyasalarda oluşan baskı ve krizler sonucu aniden de olabilmektedir.  Kur değişiklikleri bir yandan dış ticaret ve yabancı yatırımlar diğer yandan da mevcut döviz pozisyonları yolu ile gerek reel sektör gerekse mali sektör üzerinde önemli etkilerde bulunabilmektedir. Globalleşen dünyada mal ve hizmet ticareti ile uluslararası yatırımların artması döviz kuru politikalarının öneminin de artmasına neden olmuştur.

Bu çalışma ile Türkiye’de döviz kuru oynaklığının Türkiye’nin ithalat ve ihracat fiyatlarında yarattığı etki sektörel ithalat ve ihracat aylık verileri kullanılarak analiz edilmiştir.

Keywords

Abstract

Foreign trade theories explain the dynamics of international exchange and how prices are formed in international trade. Today, due to globalization, the close relations between the countries of the world have increased significantly with the rapidly advancing technology, communication and developments in the digital world. Therefore a country’s foreign trade may be affected by a number of macroeconomics and financial factors, except for the exchange rate volatility. Increased volatility in exchange rates affects the trade of most countries directly or indirectly. Especially in times of financial crisis, excessive fluctuations in exchange rates increase this effect even more.

Differences in currencies, political structures and economic systems of countries affect the structure of international economic relations. The countries are applying different exchange rate regimes according to their own conditions and they can change these regimes frequently over time. These changes can be planned in a certain period. As well they can be suddenly due to the pressures and crises in the economy and financial markets. On the one hand exchange rates have important effects on foreign trades and investments, on the other hand can have important effects on both the real sector and financial sector through current foreign exchange positions. The increase in goods and services trade and international investments in the globalizing world also caused the importance of exchange rate policies to increase.

With this study, the effect of exchange rate volatility on import and export prices of sectors in Turkey were analyzed.

Keywords